จากข่าวนี้ “พาณิชย์เผยนโยบาย ‘จ้างชาวนาเลิกปลูกข้าว'”

เลยมีความเห็นดังนี้

เหมือนเห็นโมเดลของญี่ปุ่นกลายๆ

ความน่าสนใจของเรื่องนโยบายต่อเกษตรกร (โดยเฉพาะชาวนาข้าว) ของรัฐไทยกับญี่ปุ่น ก็คือมันมีสภาพที่ดูสวนทางกัน รวมทั้งสิ่งที่ชนชั้นกลางญี่ปุ่นเรียกร้องกับสิ่งที่ชนชั้นกลางไทยเรียกร้อง ในแง่นโยบายและแผนการเกษตรที่อยากเห็น ก็สวนทางกัน (แน่ล่ะ ด้วยประวัติศาสตร์อ่อนไหวที่ต่างกัน)

อย่างสั้นๆ (เท่าที่เคยอ่านผ่านและสัมภาษณ์คนญี่ปุ่นรุ่นใหม่)
1)การจ้างชาวนาเลิกปลูกข้าว หรือจ่ายเงินชดเชยเพื่อให้ชาวนาเอาที่ดินไปทำอย่างอื่น เป็นสิ่งที่ รบ ญี่ปุ่นทำมาตั้งแต่ยุค 60(ถ้าจำไม่ผิด) หรืออย่างช้าก็ 70 ไม่ใช่สิ่งใหม่ด้วย อเมริกากับยุโรปก็ทำ แต่รายละเอียดปลีกย่อยต่างกัน

สิ่งที่น่าสนใจคือ มีงานวิจัยชี้ว่าภายใต้สิ่งที่เรียกว่า “อุดหนุน” เงินในส่วนจ้างให้เอาที่ดินไปทำอย่างอื่นสูงกว่าเงินอุดหนุนชาวนารูปแบบอื่น (ชาวนา ญป ได้เงินอุดหนุนหลายแบบ)

และนายกอาเบะกำลังคิดจะยกเลิกไอ้เงินจ้างเลิกทำนาแล้ว (เพราะ ญป ยุคนี้กำลังสับสน/แต่ก็อยากเปิดเสรีการเกษตร)

2)ก่อน WW 2 ญี่ปุ่นมีปัญหาเรื่อง landlord (เกี่ยวพันกับอำนาจรัฐด้วย) ทำให้พอแพ้สงคราม เลยมีการทำ land reform เกิดชาวนารายย่อยจำนวนมาก สังคมเศรษฐกิจของ ญป ก็เลยเต็มไปด้วยชาวนารายย่อย คือทุนใหญ่จะรุกคืบนี่เรียกได้ว่า สังคมจะตั้งคำถาม (เพราะมันจะทำให้หวนคิดถึงสังคม landlord ยุคที่ก่อปัญหา) agribusiness ญป เลยมีทุนใหญ่มาเล่นน้อย กม ก็ไม่เปิดช่อง แต่ช่วงไม่นานมานี้ มีกระแสสังคมเรียกร้อง โดยเฉพาะจากคนรุ่นใหม่ ให้รัฐแก้ กม ที่ดิน ให้ทุนใหญ่เข้าไปทำธุรกิจได้ คนรุ่นใหม่ ญป เชื่อว่าทุนใหญ่จะผลิต/จัดการพืชผลได้มีประสิทธิภาพกว่า และ รบ จะได้ลดการอุดหนุนลง ข้าวแจปอนนิก้าราคาถูกลง แข่งขันในตลาดเสรีได้ ผู้บริโภคได้ประโยชน์

ขณะที่สังคมไทย คนนอกที่ไม่ได้อยู่ในวงจรปลูก/ขายข้าว ยังสับสนอยู่เลย ว่าอยากให้ทุนใหญ่มา (ถ้าเขาใช้ยา/ผูกขาดเมล็ดพันธุ์/จีเอ็มโอล่ะ) หรืออยากให้ชาวนารายย่อยยังแข่งขันในตลาดโลกได้ด้วย (ชาวนาที่มีที่นาต่ำกว่า 30ไร่) (แต่อาจหมายถึงรัฐก็ต้องมีนโยบายมาอำนวยความสะดวก)

คือมันต้องตอบให้ได้ว่าสังคมไทยอยากได้แบบไหนด้วย หรือจะผสานกัน ก็ต้องมาออกแบบ กม อันนี้ก็ต้องช่วยกันดูอีก

อีกประเด็นคือ เทคโนโลยีการจัดสรรน้ำ ทำไมอิสราเอลทำได้นานแล้ว (หรือเขาทำแต่บางพื้นที่ อันนี้ไม่รู้) แต่นักวิทย์ไทยทำไม่ได้ เราส่งคนไปเรียนเมืองนอกไม่น้อย ม.ดังๆ ระดับโลกทำไมอุปสรรคเรื่องการจัดสรรน้ำไปพื้นที่แห้งแล้ง (อิสาน เป็นต้น) ยังไม่เห็นนวัตกรรมใหม่ๆ เกิดขึ้นเลย

เป็นต้น (อันนี้เป็นข้อสังเกต ที่อาจผิด ก็แก้ไขได้นะ)

Advertisements